جستجو در مطالب و اشخاص
سیّد موسی شبیری (حسینی) زنجانی در 8 رمضان سال 1346 ق (9 اسفند 1306 ش) در شهر قم متولد شد.پدرش "آیت‌ الله سید احمد حسینی زنجانی" از مدرسان دروس عالی حوزه‌ علمیه‌ قم و امام جماعت حرم حضرت معصومه سلام الله علیها بود و پس از سالها تدریس و تألیف حدود 60 کتاب و رساله در دانش های مختلف دینی در روز 29 رمضان سال  1393 ق، در سن 85 سالگی فوت کرد. سیّد احمد زنجانی، اقامه نماز صبح و مغرب و عشاء را در حرم حضرت معصومه و نماز ظهر را در مدرسه فیضیّه بر عهده داشت. وقتی از انجام این امر، ناتوان گردید، فرزندش سیّد موسی را به عنوان جانشین خود انتخاب نمود.مادر ایشان دختر "آیت‌الله العظمی سید محمد حجت کوه‌ کمری" از مراجع عظام تقلید بود. جد پدری وی "سید عنایت الله" و جد مادری ایشان مرحوم "آقا میرعلی نقی" از علمای زنجان بودند و دایی او "آیت الله سید محمد ولایی" که عالمی جامع و فقیه بود.آیت الله شبیری زنجانی در سال 1352 ش، اجازه اجتهاد را از آیت الله العظمی "سید محمد حجت" دریافت کرد و از سال 1373 ش، به عنوان یکی از مراجع مورد قبول جامعه مدرسین شناخته شد. ایشان مؤسس مدرسه فقهی امام باقر علیه السلام است که در سال 1380 ش با هدف پاسداشت فقه جعفری تأسیس شد. 

سیّد موسی شبیری (حسینی) زنجانی در 8 رمضان سال 1346 ق (9 اسفند 1306 ش) در شهر قم متولد شد.پدرش "آیت‌ الله سید احمد حسینی زنجانی" از مدرسان دروس عالی حوزه‌ علمیه‌ قم و امام جماعت حرم حضرت معصومه سلام الله علیها بود و پس از سالها تدریس و تألیف حدود 60 کتاب و رساله در دانش های مختلف دینی در روز 29 رمضان سال  1393 ق، در سن 85 سالگی فوت کرد. سیّد احمد زنجانی، اقامه نماز صبح و مغرب و عشاء را در حرم حضرت معصومه و نماز ظهر را در مدرسه فیضیّه بر عهده داشت. وقتی از انجام این امر، ناتوان گردید، فرزندش سیّد موسی را به عنوان جانشین خود انتخاب نمود.مادر ایشان دختر "آیت‌الله العظمی سید محمد حجت کوه‌ کمری" از مراجع عظام تقلید بود. جد پدری وی "سید عنایت الله" و جد مادری ایشان مرحوم "آقا میرعلی نقی" از علمای زنجان بودند و دایی او "آیت الله سید محمد ولایی" که عالمی جامع و فقیه بود.آیت الله شبیری زنجانی در سال 1352 ش، اجازه اجتهاد را از آیت الله العظمی "سید محمد حجت" دریافت کرد و از سال 1373 ش، به عنوان یکی از مراجع مورد قبول جامعه مدرسین شناخته شد. ایشان مؤسس مدرسه فقهی امام باقر علیه السلام است که در سال 1380 ش با هدف پاسداشت فقه جعفری تأسیس شد. 


آیت الله شبیری زنجانی دوران ابتدایی را در زادگاهش گذراند و به تحصیل دروس دینی روی آورد. مقدمات دروس دینی را نزد اساتید و مدرسین دروس دینی حوزه‌ علمیه‌ قم فراگرفت. پدرش، یکی از اساتید وی در فقه و اصول بود. ایشان دروس حوزوی را در سال 1360 ق (1320 ش) در سن 14 سالگی آغاز کرد و فراگیری کتب سطح را در خلال سه یا چهار سال به پایان رسانید.  از جمله اساتید وی عبارتند از:شهید آیت‌الله مرتضی مطهری (حاشیه‌ی ملاعبدالله)آیت‌ الله سیدعبدالجواد جبل عاملی (شرح لمعه)آیت‌ الله سیدرضا بهاءالدینی (قوانین الاصول و رسائل شیخ مرتضی انصاری)آیت الله العظمی امام خمینی (بخشی از رسائل)آیت الله مرتضی حائری یزدی (اندکی از مکاسب و کفایه)آیت‌ الله سید مرتضی علوی فریدنی (مطول)دکتر محمد محقق لاهیجی (علوم نوین)آیت‌ الله سیدرضا صدر (درس خارج فقه و اصول، در 17 سالگی)آیت‌ الله العظمی سید محمد حجت کوه ‌کمری (درس خارج فقه و اصول)آیت‌ الله العظمی سید حسین بروجردی (درس خارج فقه و اصول)آیت‌ الله العظمی سید محمد محقق داماد (مدت 21 سال، درس خارج اصول) تحصیل در حوزه نجفآیت الله شبیری زنجانی برای تکمیل دروس، دوبار به حوزه علمیه نجف، این مرکز بزرگ علمی در آن، زمان سفر کرد؛ بار اول در سال 1373 ق (1332 ش) و بار دوم، در سال 1374 ق بوده است. او مدت دو سال در حوزه‌ علمیه‌ نجف اشرف به کسب فیض از محضر آیات عظام آن شهر پرداخت.  اساتید وی در نجف عبارتند از:آیت‌ الله العظمی سیدعبدالهادی شیرازی (خارج صلاة)آیت‌ الله العظمی سید محسن حکیم (مبحث حج)آیت‌ الله العظمی سید ابوالقاسم خویی (بحث رضاع از فقه)آیت‌ الله العظمی سید صدرالدین صدر 

آیت الله شبیری زنجانی دوران ابتدایی را در زادگاهش گذراند و به تحصیل دروس دینی روی آورد. مقدمات دروس دینی را نزد اساتید و مدرسین دروس دینی حوزه‌ علمیه‌ قم فراگرفت. پدرش، یکی از اساتید وی در فقه و اصول بود. ایشان دروس حوزوی را در سال 1360 ق (1320 ش) در سن 14 سالگی آغاز کرد و فراگیری کتب سطح را در خلال سه یا چهار سال به پایان رسانید.  از جمله اساتید وی عبارتند از:شهید آیت‌الله مرتضی مطهری (حاشیه‌ی ملاعبدالله)آیت‌ الله سیدعبدالجواد جبل عاملی (شرح لمعه)آیت‌ الله سیدرضا بهاءالدینی (قوانین الاصول و رسائل شیخ مرتضی انصاری)آیت الله العظمی امام خمینی (بخشی از رسائل)آیت الله مرتضی حائری یزدی (اندکی از مکاسب و کفایه)آیت‌ الله سید مرتضی علوی فریدنی (مطول)دکتر محمد محقق لاهیجی (علوم نوین)آیت‌ الله سیدرضا صدر (درس خارج فقه و اصول، در 17 سالگی)آیت‌ الله العظمی سید محمد حجت کوه ‌کمری (درس خارج فقه و اصول)آیت‌ الله العظمی سید حسین بروجردی (درس خارج فقه و اصول)آیت‌ الله العظمی سید محمد محقق داماد (مدت 21 سال، درس خارج اصول) تحصیل در حوزه نجفآیت الله شبیری زنجانی برای تکمیل دروس، دوبار به حوزه علمیه نجف، این مرکز بزرگ علمی در آن، زمان سفر کرد؛ بار اول در سال 1373 ق (1332 ش) و بار دوم، در سال 1374 ق بوده است. او مدت دو سال در حوزه‌ علمیه‌ نجف اشرف به کسب فیض از محضر آیات عظام آن شهر پرداخت.  اساتید وی در نجف عبارتند از:آیت‌ الله العظمی سیدعبدالهادی شیرازی (خارج صلاة)آیت‌ الله العظمی سید محسن حکیم (مبحث حج)آیت‌ الله العظمی سید ابوالقاسم خویی (بحث رضاع از فقه)آیت‌ الله العظمی سید صدرالدین صدر 


آیت الله شبیری زنجانی در قبل و بعد از پیروزی انقلاب حامی امام خمینی(ره) بود. این حمایت‌ها به صورت تعطیلی دروس حوزوی، اقامه نماز جماعت، امضای اعلامیه‌ها و بیانیه‌هایی بود که از طرف علما و مدرسان حوزه علمیه قم صادر می‌شد. ارسال نامهپس از دستگیری و حبس و سپس حصر امام خمینی(ره) در تهران، همراه با جمعی از علما و مدرسین حوزه‌ی علمیه قم، با ارسال نامه‌ای به حسنعلی منصور که رونوشت آن به امام خمینی(ره) و نیز "آیت‌ الله سید حسن قمی" ارسال شد؛ ضمن محکوم کردن دستگیری روحانیون مبارز، خواستار آزادی آنان شد.پس از تبعید امام خمینی(ره) از کشور، همراه با جمعی از روحانیون مبارز با ارسال نامه‌ای به امیرعباس هویدا، نخست وزیر وقت، ضمن محکومیت تبعید امام خمینی(ره)، اوضاع سیاسی کشور و حبس تعدادی از روحانیون مبارز خواستار بازگشت امام راحل به کشور شد. هنگامی که رژیم شاه سعی می‌کرد تا خبر تبعید امام فاش نشود، همراه با فضلای حوزه‌علمیه‌ قم با ارسال نامه‌ای به امیرعباس هویدا، خواستار اطلاع‌رسانی درباره وضعیت امام شد. ایشان پس از انتقال امام خمینی(ره) از ترکیه به عراق، مسرت خود را از حضور ایشان در نجف اشرف اعلام کرد. صدور و امضای اعلامیه‌های روحانیت مبارز پس از قیام 19 دی 1356 قم که در پی توهین روزنامه‌ی اطلاعات به امام خمینی(ره) صورت گرفت، همراه با علمای مبارز و مدرسین حوزه‌ی علمیه‌ی قم با صدور اعلامیه‌ای ضمن محکوم کردن توهین به امام خمینی(ره)، سرکوب قیام مردم قم را نیز محکوم کردند.پس از قیام 29 بهمن 1356 تبریز با صدور اعلامیه‌ای همراه با روحانیون و فضلای حوزه‌ی علمیه‌ی قم، اقدام رژیم در توهین به امام خمینی(ره)، سرکوب مردم و… را محکوم کرد.در 16 فروردین 1357 همراه با جمعی از روحانیون مبارز، با ارسال نامه‌ای به آیت‌الله صدقی سرکوب قیام مردم شهر یزد توسط عوامل رژیم را محکوم کرد. چند روز بعد وی با صدور اعلامیه‌ای دیگر، ضمن اشاره به اوضاع سیاسی کشور و اقدامات سرکوبگرانه رژیم، آن اقدامات را محکوم کرد.در اردیبهشت 1357 و پس از اسائه‌ ادب رژیم به بیوت برخی از مراجع، اعلامیه ای را همراه روحانیون مبارز در محکومیت آن صادر کرد.در آبان 1357 همراه با روحانیون مبارز، با صدور اعلامیه‌ای، اقدام رژیم در ایجاد تفرقه در صفوف مردم را محکوم کرد و مردم را به اتحاد و هماهنگی در مبارزه دعوت نمود.با تشکیل حکومت نظامی به نخست وزیری "ازهاری" همراه روحانیت مبارز، با صدور اعلامیه ای آن را محکوم کرد.در آذرماه سال 1357 وقتی امام خمینی(ره) در پاریس در تبعید بود، با ارسال تلگرامی به "ژیسکاردستن" رئیس‌جمهور وقت فرانسه، لزوم احترام به امام به عنوان مرجع تقلید 35 میلیون ایرانی را متذکر شد.  

آیت الله شبیری زنجانی در قبل و بعد از پیروزی انقلاب حامی امام خمینی(ره) بود. این حمایت‌ها به صورت تعطیلی دروس حوزوی، اقامه نماز جماعت، امضای اعلامیه‌ها و بیانیه‌هایی بود که از طرف علما و مدرسان حوزه علمیه قم صادر می‌شد. ارسال نامهپس از دستگیری و حبس و سپس حصر امام خمینی(ره) در تهران، همراه با جمعی از علما و مدرسین حوزه‌ی علمیه قم، با ارسال نامه‌ای به حسنعلی منصور که رونوشت آن به امام خمینی(ره) و نیز "آیت‌ الله سید حسن قمی" ارسال شد؛ ضمن محکوم کردن دستگیری روحانیون مبارز، خواستار آزادی آنان شد.پس از تبعید امام خمینی(ره) از کشور، همراه با جمعی از روحانیون مبارز با ارسال نامه‌ای به امیرعباس هویدا، نخست وزیر وقت، ضمن محکومیت تبعید امام خمینی(ره)، اوضاع سیاسی کشور و حبس تعدادی از روحانیون مبارز خواستار بازگشت امام راحل به کشور شد. هنگامی که رژیم شاه سعی می‌کرد تا خبر تبعید امام فاش نشود، همراه با فضلای حوزه‌علمیه‌ قم با ارسال نامه‌ای به امیرعباس هویدا، خواستار اطلاع‌رسانی درباره وضعیت امام شد. ایشان پس از انتقال امام خمینی(ره) از ترکیه به عراق، مسرت خود را از حضور ایشان در نجف اشرف اعلام کرد. صدور و امضای اعلامیه‌های روحانیت مبارز پس از قیام 19 دی 1356 قم که در پی توهین روزنامه‌ی اطلاعات به امام خمینی(ره) صورت گرفت، همراه با علمای مبارز و مدرسین حوزه‌ی علمیه‌ی قم با صدور اعلامیه‌ای ضمن محکوم کردن توهین به امام خمینی(ره)، سرکوب قیام مردم قم را نیز محکوم کردند.پس از قیام 29 بهمن 1356 تبریز با صدور اعلامیه‌ای همراه با روحانیون و فضلای حوزه‌ی علمیه‌ی قم، اقدام رژیم در توهین به امام خمینی(ره)، سرکوب مردم و… را محکوم کرد.در 16 فروردین 1357 همراه با جمعی از روحانیون مبارز، با ارسال نامه‌ای به آیت‌الله صدقی سرکوب قیام مردم شهر یزد توسط عوامل رژیم را محکوم کرد. چند روز بعد وی با صدور اعلامیه‌ای دیگر، ضمن اشاره به اوضاع سیاسی کشور و اقدامات سرکوبگرانه رژیم، آن اقدامات را محکوم کرد.در اردیبهشت 1357 و پس از اسائه‌ ادب رژیم به بیوت برخی از مراجع، اعلامیه ای را همراه روحانیون مبارز در محکومیت آن صادر کرد.در آبان 1357 همراه با روحانیون مبارز، با صدور اعلامیه‌ای، اقدام رژیم در ایجاد تفرقه در صفوف مردم را محکوم کرد و مردم را به اتحاد و هماهنگی در مبارزه دعوت نمود.با تشکیل حکومت نظامی به نخست وزیری "ازهاری" همراه روحانیت مبارز، با صدور اعلامیه ای آن را محکوم کرد.در آذرماه سال 1357 وقتی امام خمینی(ره) در پاریس در تبعید بود، با ارسال تلگرامی به "ژیسکاردستن" رئیس‌جمهور وقت فرانسه، لزوم احترام به امام به عنوان مرجع تقلید 35 میلیون ایرانی را متذکر شد.  


آیت الله شبیری زنجانی سابقه ای بیش از چهل سال در تدریس خارج فقه و اصول دارد. وی درس خارج فقه را با تدریس کتاب الحجّ، در زمان حیات استاد خود، "آیت‌الله محقّق داماد"، آغاز نمود که این درس بیش از 15 سال، گاه بر مدار کتاب عروة الوثقی و گاه کتاب شرائع ادامه یافت. پس از کتاب الحج، مدار بحث، کتاب عروة الوثقی قرار گرفت و سالها به بررسی کتاب الاجاره و کتاب الخمس پرداخت، سپس تدریس کتاب النّکاح، را آغاز نموده که پس از پایان مباحث کتاب عروة الوثقی در این باب، سایر مباحث آن را بر پایه کتاب شرائع ادامه داد. کتاب الصوم و کتاب الاعتکاف» بحث بعدی بود که وی بر مبنای «عروه الوثقی» تدریس کرد. اکنون نیز وی مشغول تدریس کتاب البیع بر مبنای کتاب مکاسب شیخ انصاری می‏باشد. تدریس خارج اصول، نیز سال‌ها ادامه یافت، ولی بعدها اهتمام بیشتر ایشان بر فقه، بود و مباحث اصولی مرتبط با بحث - که تذکر آن را لازم می‏بینند-  در ضمن بحث فقه، مورد بررسی واقع می‏گردید.مطالعات رجالی ایشان زبانزد دانشمندان شیعه می‌باشد. شیوه درس خارج فقه وی نیز با تکیه بر مباحث رجالی، علاوه بر دقت در متن و دلالت روایات صورت می گرفت.از جمله شاگردان ایشان می‏توان نوه های امام خمینی(ره) از جمله مسیح بروجردی (فرزند خانم زهرا مصطفوی دختر حضرت امام خمینی (ره) و دکتر محمود بروجردی)، سید حسن خمینی و سید یاسر دو فرزند سید احمد خمینی  اشاره کرد. همچنین فرزندان مقام معظم رهبری نیز از شاگردان ایشان هستند. سید محمد خاتمی نیز یکی دیگر از شاگردان قدیمی وی بوده است. مرجعیتایشان در سال 1352 ش، اجازه اجتهاد را از "آیت الله العظمی سیّد محمّد حجت" دریافت کرد و از سال 1373 ش، پس از درگذشت "آیت الله اراکی"، به عنوان یکی از مراجع مورد قبول جامعه مدرسین شناخته شد. برخی نظریات فقهیاعتقاد به عدم حجیت خبر واحد و نظریه انسداد، از دیدگاه‌های ویژه آیت الله شبیری زنجانی در اصول فقه است. نظریه انسدادانسداد و انفتاح دو اصطلاح اصولی است. مفاد دلیل انسداد آن است که در عصر غیبت، با توجه به گستره احکام از سویی و عدم دستیابی به احکام به نحو قطع و یقین از سوی دیگر، چاره‌ای جز پذیرفتن طرق ظنی نیست، این ناچاری خواه به حکم عقل باشد ـ که آن را انسداد علی‌الحکومه می‌نامند ـ و خواه از راه کشف از رضایت شارع ـ که آنرا انسداد علی‌الکشف می‌خوانند ـ نتیجه‌اش آن است که ما در عصر غیبت مجاز هستیم برای استنباط احکام، هر مسیری هرچند ظنی باشد، بپیمائیم. در مقابل انسدادی‌ها، انفتاحی‌ها هستند که معتقدند که اصول و شالوده تمامی احکام مورد نیاز مکلف در منابع فقه (کتاب و سنت) موجود است و این کار فقیه است که با تفریع فروع بر اصول و شناسایی موضوعات، احکام آنها را از منابع استخراج نماید.  خبر واحدهر روایتی که تعریف متواتر بر آن صدق نکند و فاقد شرایط آن باشد. خبر واحد است؛ به عبارتی روشن تر خبری که در تمام یا برخی از طبقات شمار راویان آن در حدی نباشد که تبانی آنها برکذب عادتاً محال باشد خبر واحد است. چنین خبری مفید علم نیست و همانگونه که برای شمار راویان خبر متواتر نمی توان حدی مشخص کرد شمار راویان یک خبر واحد نیز رقم مشخصی ندارد از این رو ممکن است روایتی که تنها یک راوی داشته باشد جزء خبر واحد باشد و حتی روایتی که ده تن راوی داشته باشد به خاطر درجه وثاقت و اعتبار راویان همچنان خبر واحد محسوب گردد. باید دانست که 95 درصد روایات رسیده از معصومین جزء اخبار آحادند از این رو شناخت وجه حجیت خبر واحد، تقسیمات آن و... بسیار مفید و ضروری است. 

آیت الله شبیری زنجانی سابقه ای بیش از چهل سال در تدریس خارج فقه و اصول دارد. وی درس خارج فقه را با تدریس کتاب الحجّ، در زمان حیات استاد خود، "آیت‌الله محقّق داماد"، آغاز نمود که این درس بیش از 15 سال، گاه بر مدار کتاب عروة الوثقی و گاه کتاب شرائع ادامه یافت. پس از کتاب الحج، مدار بحث، کتاب عروة الوثقی قرار گرفت و سالها به بررسی کتاب الاجاره و کتاب الخمس پرداخت، سپس تدریس کتاب النّکاح، را آغاز نموده که پس از پایان مباحث کتاب عروة الوثقی در این باب، سایر مباحث آن را بر پایه کتاب شرائع ادامه داد. کتاب الصوم و کتاب الاعتکاف» بحث بعدی بود که وی بر مبنای «عروه الوثقی» تدریس کرد. اکنون نیز وی مشغول تدریس کتاب البیع بر مبنای کتاب مکاسب شیخ انصاری می‏باشد. تدریس خارج اصول، نیز سال‌ها ادامه یافت، ولی بعدها اهتمام بیشتر ایشان بر فقه، بود و مباحث اصولی مرتبط با بحث - که تذکر آن را لازم می‏بینند-  در ضمن بحث فقه، مورد بررسی واقع می‏گردید.مطالعات رجالی ایشان زبانزد دانشمندان شیعه می‌باشد. شیوه درس خارج فقه وی نیز با تکیه بر مباحث رجالی، علاوه بر دقت در متن و دلالت روایات صورت می گرفت.از جمله شاگردان ایشان می‏توان نوه های امام خمینی(ره) از جمله مسیح بروجردی (فرزند خانم زهرا مصطفوی دختر حضرت امام خمینی (ره) و دکتر محمود بروجردی)، سید حسن خمینی و سید یاسر دو فرزند سید احمد خمینی  اشاره کرد. همچنین فرزندان مقام معظم رهبری نیز از شاگردان ایشان هستند. سید محمد خاتمی نیز یکی دیگر از شاگردان قدیمی وی بوده است. مرجعیتایشان در سال 1352 ش، اجازه اجتهاد را از "آیت الله العظمی سیّد محمّد حجت" دریافت کرد و از سال 1373 ش، پس از درگذشت "آیت الله اراکی"، به عنوان یکی از مراجع مورد قبول جامعه مدرسین شناخته شد. برخی نظریات فقهیاعتقاد به عدم حجیت خبر واحد و نظریه انسداد، از دیدگاه‌های ویژه آیت الله شبیری زنجانی در اصول فقه است. نظریه انسدادانسداد و انفتاح دو اصطلاح اصولی است. مفاد دلیل انسداد آن است که در عصر غیبت، با توجه به گستره احکام از سویی و عدم دستیابی به احکام به نحو قطع و یقین از سوی دیگر، چاره‌ای جز پذیرفتن طرق ظنی نیست، این ناچاری خواه به حکم عقل باشد ـ که آن را انسداد علی‌الحکومه می‌نامند ـ و خواه از راه کشف از رضایت شارع ـ که آنرا انسداد علی‌الکشف می‌خوانند ـ نتیجه‌اش آن است که ما در عصر غیبت مجاز هستیم برای استنباط احکام، هر مسیری هرچند ظنی باشد، بپیمائیم. در مقابل انسدادی‌ها، انفتاحی‌ها هستند که معتقدند که اصول و شالوده تمامی احکام مورد نیاز مکلف در منابع فقه (کتاب و سنت) موجود است و این کار فقیه است که با تفریع فروع بر اصول و شناسایی موضوعات، احکام آنها را از منابع استخراج نماید.  خبر واحدهر روایتی که تعریف متواتر بر آن صدق نکند و فاقد شرایط آن باشد. خبر واحد است؛ به عبارتی روشن تر خبری که در تمام یا برخی از طبقات شمار راویان آن در حدی نباشد که تبانی آنها برکذب عادتاً محال باشد خبر واحد است. چنین خبری مفید علم نیست و همانگونه که برای شمار راویان خبر متواتر نمی توان حدی مشخص کرد شمار راویان یک خبر واحد نیز رقم مشخصی ندارد از این رو ممکن است روایتی که تنها یک راوی داشته باشد جزء خبر واحد باشد و حتی روایتی که ده تن راوی داشته باشد به خاطر درجه وثاقت و اعتبار راویان همچنان خبر واحد محسوب گردد. باید دانست که 95 درصد روایات رسیده از معصومین جزء اخبار آحادند از این رو شناخت وجه حجیت خبر واحد، تقسیمات آن و... بسیار مفید و ضروری است. 


در سال 1380 ش در کنار حرم حضرت معصومه (سلام الله علیها)، مدرسه فقهی امام باقر علیه السلام از سوی آیت الله العظمی شبیری زنجانی با هدف تقویت بنیاد اندیشه و مطالعات فقهی و پرورش فقیهان و توجه ویژه به فقه شیعی و احیاء آن پایه گذاری شد.گزینش طلاب در این مدرسه از پایه هفتم صورت می‏گیرد که بعضی از دلایل آن عبارتند از: اول: دوران گذار از پایه‌ ششم به پایه‌ی هفتم برای طلاب حوزه، سخت آسیب‌پذیر است؛ زیرا طلبه، ناگهان و بدون آمادگی کافی، از تحصیل تحت برنامه مدارس به حوزه‌ تحصیل کاملاً آزاد قدم می‌نهد. دوم: گزینش طلاب از پایه‌ هفتم، موجب هماهنگی فکری و مدیریت فقهی و علمی آنان به هنگام ورود به درس خارج است.  نظام آموزشی مدرسه نظام آموزشی مدرسه فقهی امام محمد باقر (علیه السلام) شامل پایه‌ هفتم تا پایان سطح و درس خارج تا پایان تقریبی یک دوره‌ اصول (درس خارج) است که حدود دوازده سال به طول می‌انجامد. این مدت، به سه مقطع آموزشی تقسیم می‌گردد: اولآموزش ادامه‌ سطح متوسط و آموزش سطح عالی که بنا به مصوبه‌ جدید شورای آموزش مدرسه، این مقطع آموزشی پنج سال زمان خواهد برد. دوم مقطع ورود به درس خارج و اشتغال به آن که برای آن، سه سال زمان در نظر گرفته شده است. سومادامه‌ درس خارج در یک دوره‌ تقریباً پنج ساله دوره‌های بعدی نیز، برنامه گزینشی خاص خود را دارد و تنها کسانی می‌توانند در آن شرکت کنند که از نظر آموزشی دوره‌ قبلی را با موفقیت و کسب امتیاز لازم پشت سر گذاشته باشند و از نظر اخلاقی نیز کارنامه خوبی داشته باشند.  کلاس راهنما در نظام آموزشی مدرسه‌ فقهی، گذشته از ارائه معمول درس‌ها، برای هر درس، کلاس راهنما برگزار می‌شود. هدف کلی کلاس‌های راهنما، تبیین درس‌ها و نقاط مبهم و نقد و بررسی موضوعات نیازمند به بررسی است.  تحصیلات تکمیلی هدف از تحصیلات تکمیلی، دروس مورد نیاز، غیر از رشته‌ تخصصی مدرسه است که به گونه ای یا در ارتباط تنگاتنگ با فقه و اصول است؛ مانند: آموزش رجال که هیچ فقیهی از پرداختن به آن بی‌نیاز نیست، و یا دانستن آن ـ گر چه نه به شکل تخصصی ـ برای فقیه از منظر یک عالم دینی لازم است؛ مانند: آشنایی با تفسیر قرآن و عقائد و... مباحث دیگری همانند هلال‌شناسی، هم از دروس مدرسه است. 

در سال 1380 ش در کنار حرم حضرت معصومه (سلام الله علیها)، مدرسه فقهی امام باقر علیه السلام از سوی آیت الله العظمی شبیری زنجانی با هدف تقویت بنیاد اندیشه و مطالعات فقهی و پرورش فقیهان و توجه ویژه به فقه شیعی و احیاء آن پایه گذاری شد.گزینش طلاب در این مدرسه از پایه هفتم صورت می‏گیرد که بعضی از دلایل آن عبارتند از: اول: دوران گذار از پایه‌ ششم به پایه‌ی هفتم برای طلاب حوزه، سخت آسیب‌پذیر است؛ زیرا طلبه، ناگهان و بدون آمادگی کافی، از تحصیل تحت برنامه مدارس به حوزه‌ تحصیل کاملاً آزاد قدم می‌نهد. دوم: گزینش طلاب از پایه‌ هفتم، موجب هماهنگی فکری و مدیریت فقهی و علمی آنان به هنگام ورود به درس خارج است.  نظام آموزشی مدرسه نظام آموزشی مدرسه فقهی امام محمد باقر (علیه السلام) شامل پایه‌ هفتم تا پایان سطح و درس خارج تا پایان تقریبی یک دوره‌ اصول (درس خارج) است که حدود دوازده سال به طول می‌انجامد. این مدت، به سه مقطع آموزشی تقسیم می‌گردد: اولآموزش ادامه‌ سطح متوسط و آموزش سطح عالی که بنا به مصوبه‌ جدید شورای آموزش مدرسه، این مقطع آموزشی پنج سال زمان خواهد برد. دوم مقطع ورود به درس خارج و اشتغال به آن که برای آن، سه سال زمان در نظر گرفته شده است. سومادامه‌ درس خارج در یک دوره‌ تقریباً پنج ساله دوره‌های بعدی نیز، برنامه گزینشی خاص خود را دارد و تنها کسانی می‌توانند در آن شرکت کنند که از نظر آموزشی دوره‌ قبلی را با موفقیت و کسب امتیاز لازم پشت سر گذاشته باشند و از نظر اخلاقی نیز کارنامه خوبی داشته باشند.  کلاس راهنما در نظام آموزشی مدرسه‌ فقهی، گذشته از ارائه معمول درس‌ها، برای هر درس، کلاس راهنما برگزار می‌شود. هدف کلی کلاس‌های راهنما، تبیین درس‌ها و نقاط مبهم و نقد و بررسی موضوعات نیازمند به بررسی است.  تحصیلات تکمیلی هدف از تحصیلات تکمیلی، دروس مورد نیاز، غیر از رشته‌ تخصصی مدرسه است که به گونه ای یا در ارتباط تنگاتنگ با فقه و اصول است؛ مانند: آموزش رجال که هیچ فقیهی از پرداختن به آن بی‌نیاز نیست، و یا دانستن آن ـ گر چه نه به شکل تخصصی ـ برای فقیه از منظر یک عالم دینی لازم است؛ مانند: آشنایی با تفسیر قرآن و عقائد و... مباحث دیگری همانند هلال‌شناسی، هم از دروس مدرسه است. 


فقه و اصولتحریر الجواهر (کتاب حج)تحریر فتاوی الجواهر (کتاب حج)شرح بر حج عروة الوثقی (فصل اقسام حج)تعلیقات بر جامع احادیث شیعه مخصوصاً کتاب حج (ایشان بر بسیاری از احادیث این کتاب، حاشیه‌های متنی و سندی نوشته است.)پژوهش‌هایی در احکام حجبرگزیده‌هایی از کتب فقهی و حدیثی و ... به ویژه آنچه با کتاب حج ارتباط دارد.توضیح المسائل فارسیدروس حجدروس اجارهدروس خمسدروس نکاحدروس صومدروس اعتکافدروس بیعتقریرات پراکنده ای از دروس اساتیدبحث‌هایی در تعادل و تراجیحبحث‌هایی در قاعده فراغ و تجاوزکتب مناسک حج (به فارسی و عربی و مناسک مختصری به فارسی با نام مناسک زائر مطابق با فناوای ایشان)المسائل الشرعیه (که رساله عربی ایشان است)جرعه ای از دریا (که برگرفته از کلمات ایشان) حدیث و رجال و درایهتعلیقات بر اکثر کتب حدیثی به ویژه درباره سند آنها، بالأخص در کتب اربعه دو تعلیقه بر رجال شیخ: تعلیقه کبیره (تا اواسط باب ما روی عن النبی صلی الله علیه و آله من الصحابه) در یک مجلّد، و تعلیقه صغیره (تا آخر کتاب) در یک مجلّدتعلیقات بر کتب رجالی همچون کتاب رجال نجاشیکتاب رجال نجاشی با تحقیق ایشان انتشار یافته است که در آن به ارائه نزدیکترین متن به متن مؤلف با توجه به نسخه های موجود اکتفا شده است.دروس درایه و قواعد عامه علم رجالفهارس رجالی بر اسناد اکثر کتب حدیثی (بجز کتب اربعه) در مجلدات بسیاراسناد اصحاب اجماع با تعیین راوی و مروی عنه (در پنج جلد) 

فقه و اصولتحریر الجواهر (کتاب حج)تحریر فتاوی الجواهر (کتاب حج)شرح بر حج عروة الوثقی (فصل اقسام حج)تعلیقات بر جامع احادیث شیعه مخصوصاً کتاب حج (ایشان بر بسیاری از احادیث این کتاب، حاشیه‌های متنی و سندی نوشته است.)پژوهش‌هایی در احکام حجبرگزیده‌هایی از کتب فقهی و حدیثی و ... به ویژه آنچه با کتاب حج ارتباط دارد.توضیح المسائل فارسیدروس حجدروس اجارهدروس خمسدروس نکاحدروس صومدروس اعتکافدروس بیعتقریرات پراکنده ای از دروس اساتیدبحث‌هایی در تعادل و تراجیحبحث‌هایی در قاعده فراغ و تجاوزکتب مناسک حج (به فارسی و عربی و مناسک مختصری به فارسی با نام مناسک زائر مطابق با فناوای ایشان)المسائل الشرعیه (که رساله عربی ایشان است)جرعه ای از دریا (که برگرفته از کلمات ایشان) حدیث و رجال و درایهتعلیقات بر اکثر کتب حدیثی به ویژه درباره سند آنها، بالأخص در کتب اربعه دو تعلیقه بر رجال شیخ: تعلیقه کبیره (تا اواسط باب ما روی عن النبی صلی الله علیه و آله من الصحابه) در یک مجلّد، و تعلیقه صغیره (تا آخر کتاب) در یک مجلّدتعلیقات بر کتب رجالی همچون کتاب رجال نجاشیکتاب رجال نجاشی با تحقیق ایشان انتشار یافته است که در آن به ارائه نزدیکترین متن به متن مؤلف با توجه به نسخه های موجود اکتفا شده است.دروس درایه و قواعد عامه علم رجالفهارس رجالی بر اسناد اکثر کتب حدیثی (بجز کتب اربعه) در مجلدات بسیاراسناد اصحاب اجماع با تعیین راوی و مروی عنه (در پنج جلد) 


آیت الله شبیری زنجانی در ضمن دوستی و روابطی دیرینه با آیت الله منتظری، دیدارهایی را نیز با وی داشته است. از جمله دیدارهای دو طرفه ای بوده که بین سالهای پس از رفع حصر آیت الله منتظری، خصوصاً سالهای 1381 تا 1388 بین این دو مرجع تقلید انجام شده است. پس از درگذشت آیت الله منتظری، نماز میت ایشان توسط آیت الله شبیری زنجانی اقامه شد. همچنین نماز میت همسر آیت الله منتظری (خانم ربانی) نیز توسط وی اقامه گردید.از دیگر شخصیتهایی که آیت الله شبیری زنجانی بر وی نماز میت اقامه کرده است، می‏توان آیت‌ الله سید حسن طاهری خرم آبادی که در شهریور سال 1392 درگذشت؛ را نام برد. 

آیت الله شبیری زنجانی در ضمن دوستی و روابطی دیرینه با آیت الله منتظری، دیدارهایی را نیز با وی داشته است. از جمله دیدارهای دو طرفه ای بوده که بین سالهای پس از رفع حصر آیت الله منتظری، خصوصاً سالهای 1381 تا 1388 بین این دو مرجع تقلید انجام شده است. پس از درگذشت آیت الله منتظری، نماز میت ایشان توسط آیت الله شبیری زنجانی اقامه شد. همچنین نماز میت همسر آیت الله منتظری (خانم ربانی) نیز توسط وی اقامه گردید.از دیگر شخصیتهایی که آیت الله شبیری زنجانی بر وی نماز میت اقامه کرده است، می‏توان آیت‌ الله سید حسن طاهری خرم آبادی که در شهریور سال 1392 درگذشت؛ را نام برد. 


ابراز تأسف از جریانات اختلاف افکن بین شیعه و سنی حضرت آیت الله شبیری زنجانی، عصر روز یک شنبه، 24 آذر ماه سال 1392، در جمع معلمان و دانش آموزان شیعه و سنی بندر لنگه که در نشست عمومی دفتر آیت الله حضور بهم رسانده بودند؛ با ابراز تأسف از جریانات اختلاف افکن بین شیعه و سنی، بر لزوم حفظ مشترکات بین این دو تأکید کرده و فرمودند: «ما یکسری مشترکاتی داریم که این مشترکات باید محفوظ باشد و قدر آن هم دانسته شود. امیدواریم که این مشترکات بیشتر شده و آنچه که صلاح دین و دنیا همه ماست زودتر فراهم شود و اختلاف نباشد. یکی از مسائل مشترک بین شیعه وسنی قبول داشتن اهل بیت علیهم السلام است، یعنی هر دو گروه، پیامبر، امیرالمومنین، امام حسن و امام حسین علیهم السلام را قبول دارند و می توانند در سایه رهنمودهای آنان به سعادت برسند. ما می توانیم در مقابل کفار کنار هم باشیم. جای تأسف است که می بینیم جریاناتی این فاصله را زیاد می‏کنند.»  دیدار وزیر کشور دولت یازدهم با آیت الله شبیری زنجانیآیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی در دیدار عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور و هیئت همراه با وی در بهمن ماه سال 92، با اشاره به رأی مردم به حجت الاسلام والمسلمین روحانی رئیس جمهور، وحدت و همدلی ایجاد شده بین مسئولین نظام را محسوس دانست و نسبت به این امر مهم ابراز خرسندی کرد.وی، دریافت مسئولیت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را از آزمایشات الهی عنوان کرد و افزود: «باید در این مسئولیت‌ها مصالح واقعی نظام براساس آموزه‌های دینی مدنظر باشد. باید با توجه به خواست خدا و براساس سوابق و تعهد افراد را انتخاب کرد. مقاومت در برابر خواسته‌های غیرمعقول کار بسیار مشکلی است ولی اگر این مسئله مورد توجه قرار بگیرد قطعاً عنایت خداوند را نیز به همراه خواهد داشت.» 

ابراز تأسف از جریانات اختلاف افکن بین شیعه و سنی حضرت آیت الله شبیری زنجانی، عصر روز یک شنبه، 24 آذر ماه سال 1392، در جمع معلمان و دانش آموزان شیعه و سنی بندر لنگه که در نشست عمومی دفتر آیت الله حضور بهم رسانده بودند؛ با ابراز تأسف از جریانات اختلاف افکن بین شیعه و سنی، بر لزوم حفظ مشترکات بین این دو تأکید کرده و فرمودند: «ما یکسری مشترکاتی داریم که این مشترکات باید محفوظ باشد و قدر آن هم دانسته شود. امیدواریم که این مشترکات بیشتر شده و آنچه که صلاح دین و دنیا همه ماست زودتر فراهم شود و اختلاف نباشد. یکی از مسائل مشترک بین شیعه وسنی قبول داشتن اهل بیت علیهم السلام است، یعنی هر دو گروه، پیامبر، امیرالمومنین، امام حسن و امام حسین علیهم السلام را قبول دارند و می توانند در سایه رهنمودهای آنان به سعادت برسند. ما می توانیم در مقابل کفار کنار هم باشیم. جای تأسف است که می بینیم جریاناتی این فاصله را زیاد می‏کنند.»  دیدار وزیر کشور دولت یازدهم با آیت الله شبیری زنجانیآیت‌الله سید موسی شبیری زنجانی در دیدار عبدالرضا رحمانی فضلی وزیر کشور و هیئت همراه با وی در بهمن ماه سال 92، با اشاره به رأی مردم به حجت الاسلام والمسلمین روحانی رئیس جمهور، وحدت و همدلی ایجاد شده بین مسئولین نظام را محسوس دانست و نسبت به این امر مهم ابراز خرسندی کرد.وی، دریافت مسئولیت نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران را از آزمایشات الهی عنوان کرد و افزود: «باید در این مسئولیت‌ها مصالح واقعی نظام براساس آموزه‌های دینی مدنظر باشد. باید با توجه به خواست خدا و براساس سوابق و تعهد افراد را انتخاب کرد. مقاومت در برابر خواسته‌های غیرمعقول کار بسیار مشکلی است ولی اگر این مسئله مورد توجه قرار بگیرد قطعاً عنایت خداوند را نیز به همراه خواهد داشت.» 


تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۱۶:۴۲:۴۴

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۸/۰۳/۰۷ ۰۱:۳۳:۳۷

آیت الله سید موسی شبیری زنجانی

خلاصه زندگی نامه

 آیت الله سید موسی شبیری زنجانی، از مراجع تقلید معاصر می ‏باشد. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع