جستجو در مطالب و اشخاص
یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، در سال 725 یا 726 ه.ق، در "مَلَطیه‌"، ناحیه ‌ای ‌در "آسیای‌ صغیر"، "ترکیه" کنونی به دنیا آمد. به‌ نوشته ‌مورخان‌، اصل‌ او از "خَرْتَبِرْت"‌، شهری ‌در "دیارْبَکر"، واقع در جنوب شرقی کشور ترکیه بود. جمال ‌ملطی، تحصیلات خود را در حوزه علوم اسلامی در شهر "حلب" آغاز و پس از مدتی با سفر به "شام" و "مصر" از محضر علمای آنجا بهره مند گشت، وی هم چنین مدت طولانی در مدرسه "صَرْغَتْمَشیه‌" مصر، فقه ‌آموخت و در آن ‌مدرسه ‌معید شد. پس از آن با بازگشت به "حلب"، به ‌تدریس‌ و افتا پرداخت ‌و از عالمان ‌برجسته‌ حنفی ‌و رئیس ‌حنفیان ‌آنجا گردید و بعد از سی سال در سال ‌800 ه.ق، به ‌دعوت‌ "سلطان ملک‌ ظاهر بَرقوق‌"، قاضی القضات حنفیان در "مصر" شد. اثر مشهور یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، کتاب‌ "المُعْتَصَر من‌ المختصر"، در فقه ‌حنفی بوده، که سرانجام در سال 803 ه.ق، در قاهره از دنیا رفت. گفته‌ اند که ‌ملطی ‌در گردآوری ‌مال‌ حریص ‌بود و ثروت ‌فراوانی ‌به ‌دست ‌آورد. 

یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، در سال 725 یا 726 ه.ق، در "مَلَطیه‌"، ناحیه ‌ای ‌در "آسیای‌ صغیر"، "ترکیه" کنونی به دنیا آمد. به‌ نوشته ‌مورخان‌، اصل‌ او از "خَرْتَبِرْت"‌، شهری ‌در "دیارْبَکر"، واقع در جنوب شرقی کشور ترکیه بود. جمال ‌ملطی، تحصیلات خود را در حوزه علوم اسلامی در شهر "حلب" آغاز و پس از مدتی با سفر به "شام" و "مصر" از محضر علمای آنجا بهره مند گشت، وی هم چنین مدت طولانی در مدرسه "صَرْغَتْمَشیه‌" مصر، فقه ‌آموخت و در آن ‌مدرسه ‌معید شد. پس از آن با بازگشت به "حلب"، به ‌تدریس‌ و افتا پرداخت ‌و از عالمان ‌برجسته‌ حنفی ‌و رئیس ‌حنفیان ‌آنجا گردید و بعد از سی سال در سال ‌800 ه.ق، به ‌دعوت‌ "سلطان ملک‌ ظاهر بَرقوق‌"، قاضی القضات حنفیان در "مصر" شد. اثر مشهور یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، کتاب‌ "المُعْتَصَر من‌ المختصر"، در فقه ‌حنفی بوده، که سرانجام در سال 803 ه.ق، در قاهره از دنیا رفت. گفته‌ اند که ‌ملطی ‌در گردآوری ‌مال‌ حریص ‌بود و ثروت ‌فراوانی ‌به ‌دست ‌آورد. 


جمال ‌ملطی، ‌در "حلب" ‌به ‌تحصیل ‌علوم‌ اسلامی ‌پرداخت، به‌ گزارش‌ "ابن ‌حجر عسقلانی"‌، وی ‌با سفر به "‌شام" ‌از علمای ‌آنجا بهره ‌برد و سرانجام ‌رهسپار "مصر" شد و مدتی‌ طولانی‌ در مدرسه‌ "صَرْغَتْمَشیه‌"، که ‌"امیر سیف ‌الدین ‌صرغتمش" ‌در سال 757 ه.ق، آن ‌را در "قاهره‌" تأسیس ‌کرده، نزد "قوام‌الدین ‌اتقانی"‌، فقیه‌ حنفی‌ (متوفی‌ 758 ه.ق)، فقه ‌آموخت و در آن ‌مدرسه ‌معید شد. پس ‌از فوت ‌"قوام‌"، وی ‌در درس "‌ارشد الدین ‌سرائی ‌حنفی‌" (متوفی‌ 775 ه.ق) حضور یافت‌. همچنین ‌علوم‌ گوناگون‌ را نزد "علاء ترکمانی"‌ (متوفی‌ 750 ه.ق) و "ابن‌هشام‌" عالم‌ نحوی‌، "مُغْلَطای‌ بن‌ قَلیج"‌ (متوفی‌ 762 ه.ق) و "عزالدین ‌ابن‌ جماعة"‌ (متوفی 767 ه.ق) فراگرفت و ‌در کسب‌ علم ‌بسیار کوشا و با استعداد بود. 

جمال ‌ملطی، ‌در "حلب" ‌به ‌تحصیل ‌علوم‌ اسلامی ‌پرداخت، به‌ گزارش‌ "ابن ‌حجر عسقلانی"‌، وی ‌با سفر به "‌شام" ‌از علمای ‌آنجا بهره ‌برد و سرانجام ‌رهسپار "مصر" شد و مدتی‌ طولانی‌ در مدرسه‌ "صَرْغَتْمَشیه‌"، که ‌"امیر سیف ‌الدین ‌صرغتمش" ‌در سال 757 ه.ق، آن ‌را در "قاهره‌" تأسیس ‌کرده، نزد "قوام‌الدین ‌اتقانی"‌، فقیه‌ حنفی‌ (متوفی‌ 758 ه.ق)، فقه ‌آموخت و در آن ‌مدرسه ‌معید شد. پس ‌از فوت ‌"قوام‌"، وی ‌در درس "‌ارشد الدین ‌سرائی ‌حنفی‌" (متوفی‌ 775 ه.ق) حضور یافت‌. همچنین ‌علوم‌ گوناگون‌ را نزد "علاء ترکمانی"‌ (متوفی‌ 750 ه.ق) و "ابن‌هشام‌" عالم‌ نحوی‌، "مُغْلَطای‌ بن‌ قَلیج"‌ (متوفی‌ 762 ه.ق) و "عزالدین ‌ابن‌ جماعة"‌ (متوفی 767 ه.ق) فراگرفت و ‌در کسب‌ علم ‌بسیار کوشا و با استعداد بود. 


جمال ‌ملطی، پس از کسب مدارج علمی، به "‌حلب" ‌بازگشت ‌و به ‌تدریس‌ و افتا پرداخت ‌و از عالمان ‌برجسته‌ حنفی و رئیس ‌ حنفیان ‌آنجا گردید و "ابن‌ تغری ‌بِردی"‌، حاکم‌ "حلب‌"، وی ‌را به ‌تدریس ‌در مدرسه‌ خود گماشت‌. درباره‌ حضور ذهن‌ و توان‌ علمی ‌‌جمال ‌ملطی گفته ‌اند که ‌هر روز، بدون‌ نیاز به ‌مطالعه‌، بیش ‌از پنجاه ‌فتوا صادر می‌ کرد، هم چنین "بدرالدین ‌محمود عینی"‌ (متوفی‌ 855 ه.ق) از ملطی‌ در زمره‌ مشایخ‌ خود نام‌ برده‌ است‌. 

جمال ‌ملطی، پس از کسب مدارج علمی، به "‌حلب" ‌بازگشت ‌و به ‌تدریس‌ و افتا پرداخت ‌و از عالمان ‌برجسته‌ حنفی و رئیس ‌ حنفیان ‌آنجا گردید و "ابن‌ تغری ‌بِردی"‌، حاکم‌ "حلب‌"، وی ‌را به ‌تدریس ‌در مدرسه‌ خود گماشت‌. درباره‌ حضور ذهن‌ و توان‌ علمی ‌‌جمال ‌ملطی گفته ‌اند که ‌هر روز، بدون‌ نیاز به ‌مطالعه‌، بیش ‌از پنجاه ‌فتوا صادر می‌ کرد، هم چنین "بدرالدین ‌محمود عینی"‌ (متوفی‌ 855 ه.ق) از ملطی‌ در زمره‌ مشایخ‌ خود نام‌ برده‌ است‌. 


جمال‌ ملطی‌، پس‌ از حدود سی‌ سال ‌اقامت‌ در "حلب"‌، در سال ‌800 ه.ق، به ‌دعوت‌ "سلطان ملک‌ ظاهر بَرقوق‌"، به‌ "مصر" رفت‌ و جانشین "‌شمس‌الدین‌ طرابلسی‌" (متوفی‌ 799 ه.ق)، "قاضی‌ القضات"‌ حنفیان‌، شد. وی ‌هم چنین پس‌ از مرگ ‌"محمود بن‌ عبداللّه‌" معروف ‌به‌ "گلستانی" ‌در سال 801 ه.ق، در کنار قضاوت نیز، ‌به ‌تدریس ‌در مدرسه "صرغتمشیه" ‌پرداخت‌. قضاوت ‌های نابه جای ملطی شرح‌ حال ‌نویسان‌ روش ‌قضاوت ‌و احکام‌ قضایی‌ جمال ‌ملطی، ‌را در دوران ‌کوتاه ‌مسئولیتش‌، غیرمنتظره‌ و ناخوشایند وصف ‌کرده‌اند، و‌ شیوه ‌سلوک ‌او را با مردم‌ نکوهیده‌اند. به‌ علاوه‌، برخی ‌آرای ‌فقهی‌ نادر و خلاف ‌مشهور، مانند جواز استعمال ‌حشیش‌، از او نقل ‌شده است. 

جمال‌ ملطی‌، پس‌ از حدود سی‌ سال ‌اقامت‌ در "حلب"‌، در سال ‌800 ه.ق، به ‌دعوت‌ "سلطان ملک‌ ظاهر بَرقوق‌"، به‌ "مصر" رفت‌ و جانشین "‌شمس‌الدین‌ طرابلسی‌" (متوفی‌ 799 ه.ق)، "قاضی‌ القضات"‌ حنفیان‌، شد. وی ‌هم چنین پس‌ از مرگ ‌"محمود بن‌ عبداللّه‌" معروف ‌به‌ "گلستانی" ‌در سال 801 ه.ق، در کنار قضاوت نیز، ‌به ‌تدریس ‌در مدرسه "صرغتمشیه" ‌پرداخت‌. قضاوت ‌های نابه جای ملطی شرح‌ حال ‌نویسان‌ روش ‌قضاوت ‌و احکام‌ قضایی‌ جمال ‌ملطی، ‌را در دوران ‌کوتاه ‌مسئولیتش‌، غیرمنتظره‌ و ناخوشایند وصف ‌کرده‌اند، و‌ شیوه ‌سلوک ‌او را با مردم‌ نکوهیده‌اند. به‌ علاوه‌، برخی ‌آرای ‌فقهی‌ نادر و خلاف ‌مشهور، مانند جواز استعمال ‌حشیش‌، از او نقل ‌شده است. 


اثر مشهور یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، کتاب‌ "المُعْتَصَر من‌ المختصر"، در فقه ‌حنفی بوده، که‌ با عنوان‌ کاملِ "المعتصر من ‌المختصر من ‌مشکل ‌الآثار للطحاوی"‌ پس‌ از سال 1320 در 475 صفحه‌ در "حیدرآباد دکن" ‌چاپ ‌شد. در واقع‌، این ‌کتاب‌ خلاصه‌ "المختصر قاضی ‌ابوالولید ابن ‌رشد قرطبی‌" (متوفی‌ 520 ه.ق)، فقیه‌ مالکی‌، بوده ‌که‌ خود تلخیصی ‌انتقادی‌ از کتاب‌ "مُشکل ‌الآثار ابوجعفر طَحاوی"‌ (متوفی‌ 321 ه.ق)، فقیه‌ مشهور حنفی‌، است‌. جمال‌ ملطی‌، ضمن ‌تلخیص ‌کتاب‌ المختصر، به ‌انتقادهای "‌ابن ‌رشد از طحاوی" ‌پاسخ ‌گفته ‌و از آرای‌ حنفیان ‌دفاع ‌کرد. 

اثر مشهور یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، کتاب‌ "المُعْتَصَر من‌ المختصر"، در فقه ‌حنفی بوده، که‌ با عنوان‌ کاملِ "المعتصر من ‌المختصر من ‌مشکل ‌الآثار للطحاوی"‌ پس‌ از سال 1320 در 475 صفحه‌ در "حیدرآباد دکن" ‌چاپ ‌شد. در واقع‌، این ‌کتاب‌ خلاصه‌ "المختصر قاضی ‌ابوالولید ابن ‌رشد قرطبی‌" (متوفی‌ 520 ه.ق)، فقیه‌ مالکی‌، بوده ‌که‌ خود تلخیصی ‌انتقادی‌ از کتاب‌ "مُشکل ‌الآثار ابوجعفر طَحاوی"‌ (متوفی‌ 321 ه.ق)، فقیه‌ مشهور حنفی‌، است‌. جمال‌ ملطی‌، ضمن ‌تلخیص ‌کتاب‌ المختصر، به ‌انتقادهای "‌ابن ‌رشد از طحاوی" ‌پاسخ ‌گفته ‌و از آرای‌ حنفیان ‌دفاع ‌کرد. 


یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، سرانجام ‌در ربیع‌ الاخر سال 803 ه.ق در "قاهره" ‌درگذشت‌. 

یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، سرانجام ‌در ربیع‌ الاخر سال 803 ه.ق در "قاهره" ‌درگذشت‌. 


تاریخ ایجاد:۱۳۹۶/۱۱/۲۹ ۱۷:۱۲:۳۶

آخرین بروزرسانی:۱۳۹۸/۰۳/۰۷ ۰۱:۳۳:۲۵

یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی

خلاصه زندگی نامه

 یوسف‌ بن ‌موسی‌ جمال ‌ملطی، فقیه، مفتی ‌و قاضی القضات‌ حنفی در ‌قرن‌ هشتم ه.ق، بود. 

ورود/ثبت نام

اسناد و مراجع